Het laatste kwartaal van 2017 staat voor de deur. We kunnen niet zeggen dat de aandelenmarkten een zwak jaar beleven, helemaal niet zelfs. Het had echt een prima jaar kunnen zijn voor de Europese belegger, maar het economische herstel in de eurozone, dat sterker is dan verwacht, werd overschaduwd door de forse klim van de euro tegenover de Amerikaanse dollar. Naarmate het jaar vorderde, heeft de economische revival vooral de euro naar boven gestuwd, en veel minder de Europese beurzen. We overlopen welke factoren de tendens ...

Het laatste kwartaal van 2017 staat voor de deur. We kunnen niet zeggen dat de aandelenmarkten een zwak jaar beleven, helemaal niet zelfs. Het had echt een prima jaar kunnen zijn voor de Europese belegger, maar het economische herstel in de eurozone, dat sterker is dan verwacht, werd overschaduwd door de forse klim van de euro tegenover de Amerikaanse dollar. Naarmate het jaar vorderde, heeft de economische revival vooral de euro naar boven gestuwd, en veel minder de Europese beurzen. We overlopen welke factoren de tendens voor de laatste drie maanden van het beursjaar zullen bepalen.Vorige week wezen we al op een belangrijke datum: 26 oktober, de dag waarop de Europese Centrale Bank (ECB) normaal aankondigt dat ze het inkoopprogramma van obligaties in 2018 geleidelijk afbouwt (de tapering), nu de economie herstelt. Vanwege de sterke euro en de lage inflatie zal de instelling de geleidelijkheid benadrukken. Ook de Federal Reserve (Fed) moet meer duidelijkheid brengen. De Amerikaanse centrale bank vecht eveneens tegen de lage inflatie en de vraagtekens over 2018. De kans op nog een renteverhoging in 2017 blijft intact na de Fed-meeting van vorige week. Bovendien begint de instelling in oktober met de afbouw van haar balans (quantitative tightening, QT). De looninflatie stijgt niet en de hogere groeiverwachtingen door het optreden van de Amerikaanse president Donald Trump zijn gemilderd. Stanley Fischer, de vicevoorzitter van de Fed, is onverwachts afgetreden en er is grote onzekerheid of Janet Yellen nog een tweede termijn van Trump zal krijgen.De jongste weken hadden de markten af en toe te lijden onder het toegenomen verbale geweld tussen de Verenigde Staten en Noord-Korea. Het land van Kim Jong-un blijft het Westen uitdagen met nieuwe raketproeven en een test met een waterstofbom. Een verdere escalatie zou op de markten wegen.Dit jaar was een belangrijk verkiezingsjaar in Europa. Anders dan werd gevreesd, bleef een doorbraak van het populisme in Europa uit. Dat biedt gedurende 12 tot 18 maanden de kans aan de Europese leiders, in de eerste plaats Angela Merkel en Emmanuel Macron ('Mecron'), om de bakens te verzetten en de Europese Unie weer meer geloofwaardigheid te geven bij de burgers. In de Verenigde Staten en daarna in Europa worden de komende weken de derdekwartaalresultaten bekendgemaakt. Een belangrijk aandachtspunt wordt in welke mate de forse wisselkoersschommelingen de cijfers hebben beïnvloed.We blijven tot nader order bij onze verwachting dat we eerst - vooral op Wall Street - een milde, tussentijdse correctie zullen zien, alvorens de beurzen aan een klassieke eindejaarrally beginnen.