De sector van de meststoffen wordt meestal gecatalogeerd onder het letterwoord NPK, waarbij N staat voor stikstofhoudende meststoffen, P voor fosfor en K voor kaliumcarbonaat of potas. Dat laatste segment werd vorige zomer volledig op zijn kop gezet door een revolutie aan de aanbodzijde. Tot dan werd de wereldhandel in potas gecontroleerd door twee aanbodkartels. Het eerste is Canpotex - de afkorting van Canadian Potash Exporters - en bestaat uit de Canadese bedrijven Agrium, Mosaic en Potash Corp. BPC (Belarussian Potash Company), bestaande uit het Russische Uralkali en het Wit-Russische Belaruskali, vormde het tweede kartel. Canpotex en BPC controleerden direct en indirect (via participaties in andere meststoffenbedrijven) ongeveer twee derde van de wereldwijde export van potas, waarbij het aandeel van BPC 43% bedroeg en dat van Canpotex ongeveer een kwart. Het Duitse K+S (Kali und Salz) en Israel Chemicals zijn andere belangrijke aanbieders van potas.
...

De sector van de meststoffen wordt meestal gecatalogeerd onder het letterwoord NPK, waarbij N staat voor stikstofhoudende meststoffen, P voor fosfor en K voor kaliumcarbonaat of potas. Dat laatste segment werd vorige zomer volledig op zijn kop gezet door een revolutie aan de aanbodzijde. Tot dan werd de wereldhandel in potas gecontroleerd door twee aanbodkartels. Het eerste is Canpotex - de afkorting van Canadian Potash Exporters - en bestaat uit de Canadese bedrijven Agrium, Mosaic en Potash Corp. BPC (Belarussian Potash Company), bestaande uit het Russische Uralkali en het Wit-Russische Belaruskali, vormde het tweede kartel. Canpotex en BPC controleerden direct en indirect (via participaties in andere meststoffenbedrijven) ongeveer twee derde van de wereldwijde export van potas, waarbij het aandeel van BPC 43% bedroeg en dat van Canpotex ongeveer een kwart. Het Duitse K+S (Kali und Salz) en Israel Chemicals zijn andere belangrijke aanbieders van potas.Kartel opgeblazenHet BPC-kartel werd vorige zomer opgeblazen, na politieke onenigheid tussen Rusland en Wit-Rusland. De prijszettingskracht was weg en Canpotex was in zijn eentje te klein om de prijzen te blijven dicteren, zeker nadat Uralkali de productie fors optrok. De gevolgen bleven niet uit. Afnemers stelden hun aankopen uit, in anticipatie op lagere prijzen. Die kwamen er ook, want de prijs van een ton potas daalde van nog 400 USD in de eerste jaarhelft naar minder dan 300 USD in het vierde kwartaal.Bijna drie kwartalen later is de situatie weer min of meer genormaliseerd. De prijzen zijn niet langer in vrije val en de grote afnemers, met China voorop, sloten alweer langetermijncontracten af. China kocht eerder dit jaar al 1,4 miljoen ton tegen ongeveer 305 USD per ton, netjes verdeeld over Canpotex en het voormalige BPC. Toen India even later hetzelfde deed met 1 miljoen ton, moest het al 322 USD betalen. Eind vorige maand liet Canpotex weten dat het voor 60 miljoen USD potas aan Bangladesh had verkocht, zonder de volumes te specifiëren. De voorraden moeten nog worden afgebouwd, maar de jongste maanden werd duidelijk dat zowel de verhandelde volumes als de prijzen weer aantrekken. 2014 wordt hoe dan ook een moeilijk jaar voor de potasproducenten, maar het ergste lijkt toch stilaan voorbij. Een mogelijke wildcard in de sector is een herstel van het BPC-kartel. De nieuwe controlerende aandeelhouders van Uralkali en de regering van Wit-Rusland zouden dat idee alvast niet ongenegen zijn. Nieuwe productieafspraken zouden de positie van de aanbieders weer veel sterker maken. Naast potas gingen ook de prijzen van fosfor- en stikstofhoudende meststoffen vorig najaar mee onderuit. Ze hebben de jongste maanden eveneens de weg naar boven teruggevonden.Beter instapmomentWe zijn ervan overtuigd dat de meststoffensector en aanverwante diensten de komende jaren erg kansrijk zijn. Er zijn verscheidene structurele trends die de industrie in de kaart spelen. Zo neemt de noodzaak voor een efficiëntere benutting van de beschikbare landbouwoppervlakte toe door de stijgende wereldbevolking. Bijkomend komt er ook meer druk op het landbouwpotentieel door een toename van de gemiddelde levensstandaard en een hogere vleesconsumptie. Volgens de Verenigde Naties moet de voedselproductie tussen nu en 2050 met 70% toenemen om de huidige en toekomstige ondervoeding uit de wereld te helpen. Mondiaal is slechts 12% van de aardoppervlakte geschikt voor intensieve landbouw.Er zijn argumenten om aan te nemen dat de Amerikaanse aandelenbeurzen voor een correctie staan. Toch is het instapmoment voor de meststoffenindustrie, na de correctie van vorig najaar, een stuk gunstiger dan een jaar geleden. We gaan volgende week dieper in op een aantal individuele bedrijfsverhalen (Potash, Mosaic) uit de sector naar aanleiding van hun kwartaalresultaten.Meerdere mogelijkhedenDeze week bespreken we een gespreide investering in de sector met het Agribusiness-certificaat van uitgever RBS Markets. Dat certificaat noteert sinds augustus 2007 op Euronext met als ISIN-code NL0000696565. Het certificaat noteert in euro en schaduwt de evolutie van de DAXglobal Agribusiness Total Return-index. Die index heeft ook een aparte notering op de Duitse beurs, met ISIN-code DE000A0QY1U3. Begin 2008 piekte de index op bijna 700 punten om nog in hetzelfde jaar terug te vallen tot amper een derde. Sindsdien is de DAXglobal Agribusiness ruim verdubbeld, maar sinds 2011 werd de brede beurshausse niet gevolgd. De index schommelt al drie jaar in een vrij nauwe bandbreedte van 100 punten, tussen 480 en 580. Op dit moment bevindt de Agribusiness-index zich aan de bovenkant van het trendkanaal. Dezelfde index wordt ook geschaduwd door de Agribusiness ETF van Van Eck Global, die op de NYSE Arca noteert met als tickersymbool MOO. Die tracker is meer liquide dan het certificaat van RBS, maar noteert wel in USD.De Agribusiness-index is momenteel samengesteld uit 102 bedrijven, maar de tien grootste staan in voor bijna 58% van de gecombineerde activawaarde. In de top tien zijn ook de drie Canadese potasproducenten vertegenwoordigd. Potash Corp. staat in voor 6,8%, gevolgd door Mosaic (4,3%) en Agrium (4,05%). De drie grootste participaties in de index zijn Monsanto, Syngenta (beide 8%) en Deere (7%).