2013 was het derde jaar op rij dat de koffiesector met een verlies heeft afgesloten. Hoe hoog dat opliep, hangt af van de koffievariant. Een pond robustakoffie, waarvan de termijncontracten op de NYSE Liffe noteren, werd vorig jaar 13% goedkoper. De arabicavariant, met een notering op de IntercontinentalExchange (ICE), moest zelfs 23% inleveren.
...

2013 was het derde jaar op rij dat de koffiesector met een verlies heeft afgesloten. Hoe hoog dat opliep, hangt af van de koffievariant. Een pond robustakoffie, waarvan de termijncontracten op de NYSE Liffe noteren, werd vorig jaar 13% goedkoper. De arabicavariant, met een notering op de IntercontinentalExchange (ICE), moest zelfs 23% inleveren.Begin november was de prijs van een pond arabica teruggevallen naar het laagste peil sinds augustus 2006. Er is een overaanbod op de wereldwijde koffiemarkt. Dat is een gevolg van de hoge prijs in 2011, toen voor een pond arabica meer dan 3 USD werd betaald, tegenover 1,15 USD nu. De hoge prijzen zetten een dynamiek van extra productie in gang, wat enkele jaren later dan leidde tot een fors overschot in het aanbod.TrendommekeerDie trend is intussen gekeerd, want in veel gevallen is de verkoopprijs onder de productiekostprijs teruggevallen. In Brazilië, de belangrijkste arabicaproducent, moeten boeren zelfs een beroep doen op de overheid om het hoofd boven water te houden. Maar dat overaanbod verdwijnt niet van de ene dag op de andere. De International Coffee Organisation (ICO) schat de mondiale koffieproductie in het oogstjaar 2012-2013 op 145,2 miljoen zakken van 60 kilogram, bijna 10% meer dan een jaar eerder. Daarmee zou het aanbod de vraag overstijgen met 3,2 miljoen zakken. Brazilië realiseerde in het voorbije oogstjaar een opbrengst van 57,2 miljoen zakken, verdeeld over 40,7 miljoen zakken arabica en 16,5 miljoen zakken van de goedkopere robustavariant. Aanvankelijk werd voor het lopende oogstjaar op een nog hogere opbrengst gerekend, maar de lage prijzen gecombineerd met de overvloedige regenval in de maand december hebben geleid tot een forse neerwaartse bijstelling van de prognoses. Het oogstseizoen in Brazilië loopt van april tot oktober. Nieuwe schattingen gaan uit van een terugval tot 51 miljoen zakken (35 miljoen arabica en 16 miljoen robusta). Naast Brazilië speelt ook Vietnam een belangrijke rol op de koffiemarkt, als belangrijkste aanbieder van de robustavariant. Ook Vietnam heeft een goede oogst binnengehaald, maar toch is er geen overaanbod, omdat de lokale boeren wachten op hogere prijzen om de oogst te verkopen. Dat is mogelijk door de beschikbaarheid van goedkope leningen en de hoge verdiensten van de voorbije jaren. Daardoor zijn de geregistreerde koffievoorraden in de opslagplaatsen van Euronext Liffe fors teruggevallen. Die situatie wijst niet op schaarste, want de voorraden bevinden zich dus nog bij de koffieboeren.Hoe dan ook kan het productieritme van de voorbije jaren niet worden aangehouden. De wereldwijde koffieconsumptie blijft volgens de ICO groeien met ongeveer 2,4% op jaarbasis. Naargelang de omvang van de productiedaling kan de koffiemarkt dit jaar of volgend jaar weer een deficit vertonen. Tekorten dreigen er niet onmiddellijk, want intussen zijn ook de voorraden opgelopen naar het hoogste peil in 5 jaar.TermijncontractenSinds het dieptepunt van november zijn de koffieprijzen opgeveerd met 15% (arabica) tot 20% (robusta). De verkoop van de voorraden kan tijdelijk voor nieuwe prijsdruk zorgen, maar de kans is groot dat voor koffie het ergste achter de rug is.Particuliere beleggers kunnen enkel in koffie investeren via termijncontracten. Dat kan met hefboomproducten of trackers die de prijsevolutie van de koffiefutures nabootsen. Er moet dus in alle gevallen rekening worden gehouden met de prijsstructuur van die termijncontracten. Bij koffie gaat het om een contangosituatie, waarbij contracten met een latere afloopdatum duurder zijn. Het prijsverschil tussen het maart- en het mei-termijncontract bedraagt 2,35 dollarcent. Tegenover juli loopt dat verschil op tot 4,35 dollarcent. Hoe langer een bepaalde positie wordt aangehouden, hoe belangrijker dat verschil wordt, omdat de kans verhoogt dat er een of meer keren moet worden doorgerold, naarmate de afloopdatum van het contract nadert.Omdat een terugval op korte termijn niet is uitgesloten, raden we aan een veiligheidsmarge van minstens 10% in te bouwen tussen de referentieprijs en de stoploss. Koffie Future Turbo LongIsin-code: NL0010515375Munt: EURFinancieringsniveau: 87,213Referentieprijs: 115,51Stoploss: 94,16Hefboom: 3,74Koers: 2,09De onderliggende waarde van deze turbo, die wordt uitgegeven door RBS Markets en op Euronext noteert, is het termijncontract voor de levering in maart op de ICE. Het gaat dus om de arabicavariant. Het verschil tussen de stoploss en de referentieprijs bedraagt meer dan 22%. Er noteren op Euronext nog twee turbo's met een lagere stoploss voor wie een kleinere hefboom verkiest. Wie daarentegen wat meer risico wil nemen, kan terecht bij de minifutures op de Duitse beurs, waar drie exemplaren met een hogere hefboom beschikbaar zijn. We vermelden voor de volledigheid een aantal trackers en certificaten om in koffie te investeren. RBS Markets biedt naast de turbo's ook een 'enhanced certificaat' aan, dat het effect van de negatieve roll yield gedeeltelijk compenseert door in termijncontracten met een verschillende looptijd te investeren. Dat certificaat noteert op de Duitse beurs met als Isin-code DE000AA29KQ9. Op de New York Stock Exchange noteert sinds juni 2008 de iPath Dow Jones-UBS Coffee ETN. Die tracker wordt uitgegeven door Barclays en heeft als tickersymbool JO. De onderliggende waarde is een index die de prijsevolutie van koffiefutures nabootst. Er is wel een jaarlijkse beheersvergoeding verschuldigd, die 0,75% bedraagt.